Wat zijn de symptomen van endometriose?


 

Menstruatiepijn is het meest voor de hand liggende en voorkomende symptoom van endometriose. Er zijn echter meer symptomen die verband houden met de aandoening.
Het soort, het aantal en de ernst van de symptomen variëren nogal. Sommige vrouwen ervaren geen symptomen. Ze ontdekken pas dat ze endometriose hebben als een zwangerschap uitblijft.

 

Ernst endometriose

De symptomen en de ernst ervan staan niet noodzakelijkerwijs in verhouding met de ernst van de aandoening. Ze hebben vaak wel een relatie met de locatie van de haarden. Zo kan milde endometriose, bestaande uit een paar haarden in de holte van Douglas, erge pijn veroorzaken, terwijl ernstige endometriose, die voornamelijk gelokaliseerd is op de eierstokken, weinig pijn hoeft te veroorzaken. Kleine endometriosehaarden produceren bij hogere activiteit prostaglandine. Prostaglandinen zijn weefselhormonen die een rol spelen bij veel lichaamsfuncties en waarschijnlijk verantwoordelijk zijn voor veel symptomen van endometriose.

 

Toename aantal en ernst symptomen

Als de aandoening zich blijft ontwikkelen, neemt het aantal en de ernst van de symptomen toe. Ook het aantal dagen in de maand waarin de verschijnselen zich voordoen neemt toe. In de vroege stadia van de aandoening kunnen symptomen op de eerste dagen van de menstruatie optreden. Als de aandoening ernstiger wordt, kunnen symptomen met toenemende ernst voor een langere periode van de cyclus worden ervaren.

Terug naar boven

De symptomen die in verband staan met endometriose:  

Pijn
Menstruatieproblemen
Darm- en blaasproblemen
Onvruchtbaarheid
Andere symptomen

 

Pijn
  •  
    •  
      • Pijnlijke menstruaties;
      • Darm- en/of blaasproblemen;
      • Pijn tijdens en/of na geslachtsgemeenschsap;
      • Bekken- en/of buikpijn (ook buiten de menstruatieperiode);
      • Lage rugpijn;
      • Ovulatiepijn(= pijn bij de eisprong);
      • Pijn tijdens inwendig onderzoek van de vagina en/of darm.

 

Voor veel vrouwen is pijn het overheersende symptoom. Je voelt in verschillende delen van het lichaam, op verschillende tijden en verschillende soorten pijn. De pijn heeft waarschijnlijk verschillende oorzaken. Lees meer over behandeling van pijn

 

Terug naar boven
 

Oorzaken pijn

  •  
    •  
      • Irritaties en ontstekingen die zich voordoen als de haarden bloeden op de omliggende weefsels en organen;
      • Uitrekken of samendrukken van de haarden en cysten;
      • Verklevingen die trekken aan bekkenorganen of ze in een abnormale positie houden;
      • Haarden die prostaglandinen produceren.

 

Terug naar boven

 

Menstruatieproblemen

  •  
    •  
      • Hevige bloeding en/of het verlies van stolsels;
      • Langdurige bloedingen;
      • Licht bloedverlies voor de menstruatie (spotting);
      • Onregelmatig bloedverlies;
      • Onregelmatige cyclus.

 

Terug naar boven

Darm- en blaasproblemen

  •  
    •  
      • Pijnlijke darmperistaltiek (samentrekken van spieren in je darmwand om het voedsel te kneden en mengen met verteringssappen);
      • Pijn bij het passeren van darmgassen;
      • Pijnlijke darmen;
      • Diarree en/of verstopping;
      • Bloedverlies uit de darm;
      • Misselijkheid en/of braken;
      • Pijn bij het plassen;
      • Vaak moeten plassen.

 

Darmproblemen

Deze prostaglandinen zorgen ook voor darmkrampen. Darmklachten komen veel meer voor dan in het algemeen door de medische beroepsgroep wordt erkend. Bij veel vrouwen met endometriose luidt de eerste diagnose in eerste instantie een spastische darm of het prikkelbare darmsyndroom. De meeste darmsymptomen zijn niet het gevolg van de aanwezigheid van endometriose op de darm zelf, maar zijn het gevolg van haarden op omliggende weefsels of organen, zoals de holte van Douglas of op de uterosacrale ligamenten (ophangbanden van de baarmoeder).

 

Terug naar boven

Onvruchtbaarheid

 

Hoewel endometriose vaker voorkomt bij vrouwen die problemen hebben met zwanger worden, betekent dit niet dat alle vrouwen met endometriose onvruchtbaar zijn. Veel vrouwen met endometriose worden makkelijk zwanger. Maar endometriose kan een factor zijn die de vruchtbaarheid beïnvloed. Zwanger worden is een complex proces. Er zijn veel factoren, zowel bij de man als bij de vrouw, die bepalen hoe gemakkelijk een zwangerschap bij een bepaald stel tot stand komt. 

Het is bekend dat de maandelijkse kans lager is bij vrouwen met endometriose dan bij vrouwen die de ziekte niet hebben, en dat het moeilijker is om zwanger te raken als er sprake is van ernstige endometriose in vergelijking met lichte graden van endometriose. In het algemeen wordt vrouwen die bekend zijn met endometriose en die een kinderwens hebben, aangeraden niet te lang te wachten met proberen zwanger te worden.

 

Terug naar boven

 

Andere symptomen

  •  
    •  
      • Lusteloosheid;
      • Vermoeidheid;
      • Depressie en/of prikkelbaarheid;
      • Premenstrueel syndroom (PMS);
      • Gezwollen buik;
      • Slapeloosheid. 

 

Terug naar boven

 

Wie krijgt endometriose?

In het verleden werd vaak gezegd dat de typische vrouw met endometriose een blanke, middenklasse, carrièregerichte vrouw was, tussen eind twintig, begin dertig, die kinderen krijgen had uitgesteld. Deze typerende omschrijving is echter een fabeltje. Door de verbeterde diagnostiek en de introductie van de laparoscopie, is endometriose bij vrouwen in alle lagen van de maatschappij te vinden. In het bijzonder is duidelijk geworden dat endometriose zich voordoet op elke leeftijd tussen de puberteit en de menopauze en dat het ook wordt gevonden bij vrouwen die kinderen hebben gekregen.


Terug naar boven

 

Hoe stellen artsen de diagnose endometriose ?

De enige manier voor een gynaecoloog om endometriose vast te stellen is de haarden en cysten direct te observeren tijdens een kleine operatie die bekend staat als laparoscopie (kijkoperatie). In enkele gevallen is het pas zichtbaar tijdens een grote buikoperatie die bekend staat als laparotomie.
 

Inwendig onderzoek

Het is niet mogelijk om endometriose vast te stellen op basis van alleen symptomen of een inwendig onderzoek. De symptomen van endometriose variëren nogal. Bovendien is er vaak verwarring met andere gynaecologische aandoeningen door veel van de verschijnselen. Een inwendig onderzoek is zelden beslissend. Zelfs als de symptomen en een inwendig onderzoek sterk suggereren dat je endometriose hebt, blijft de diagnose onzeker totdat het is bevestigd door middel van een laparoscopie.

 

Laparoscopie
Een laparoscopie is een relatief veilige en eenvoudige kleine operatie. De gynaecoloog brengt een lang telescoopachtig instrument met ingebouwde verlichting in door een smalle incisie (sneetje) in de buurt van de navel. De laparoscoop heeft aan het uiteinde een lens die de bekkenorganen vergroot. Deze lens maakt het de gynaecoloog mogelijk om te kijken of er endometriosehaarden en cysten in het bekken aanwezig zijn.

 

Van klacht tot diagnose
Helaas is de weg naar een diagnose voor veel vrouwen erg lang. De gemiddelde tijd tussen de eerste klachten en de uiteindelijke diagnose is momenteel negen jaar. Het lange oponthoud dat veel vrouwen ervaren is gedeeltelijk het gevolg van het feit dat de diagnose endometriose vaak moeilijk is, vooral in de vroege stadia. Het is echter ook gedeeltelijk het gevolg van de houding van artsen tegenover de symptomen van endometriose. Veel artsen luisteren niet serieus naar vrouwen met klachten die met de menstruatie te maken hebben en overwegen daarom geen lichamelijke oorzaak.
Terug naar boven

Bron:
Bovenstaande tekst is afkomstig uit een folder van de Endometriosis Association Victoria (Australië) en is met toestemming van de EAV vertaald door mevr. M. van der Meer-Tinnemeier en herschreven door de ES.