Endometriose remt kans op zwangerschap
Afweersysteem ruimt vreemde cellen niet op
-Ina Eggink-
AMSTERDAM - Endometriose, een ongewilde verspreiding van baarmoederslijmvlies in de buikholte van de vrouw, speelt een steeds grotere rol bij voortplantingsproblemen. Bij onderzoek blijkt 45 procent van de vrouwen die bij de gynaecoloog komt met de klacht dat een zwangerschap uitblijft, last te hebben van endometriose. In combinatie met andere factoren kan dit een ernstig probleem opleveren bij de bevruchting.
Dat zegt Dr. P. Hompes, gynaecoloog in het VU Medisch Centrum in Amsterdam en tevens hoofd van het enige multidisciplinaire endometriosecentrum in Nederland. Uit zijn uitleg komt naar voren dat de opmars van endometriose feitelijk gezien kan worden als een welvaartsprobleem.
"Vijftig jaar geleden menstrueerden vrouwen gemiddeld zo'n vijftig keer in hun leven. De rest van de tijd waren ze zwanger of bleef de menstruatie uit door langdurige borstvoeding. Nu is het aantal menstruaties opgelopen tot zo'n 300. Bloed met daarin kleine stukjes baarmoederslijmvlies, dat tijdens de menstruatie in de buikholte belandt, is de veroorzaker van endometriose. Het is niet moeilijk te begrijpen dat vaker menstrueren meer risico geeft op het ontwikkelen van deze vervelende ziekte", legt Hompes uit.
Tijdens de cyclus wordt in de baarmoeder endometrium, baarmoederslijmvlies, opgebouwd. Tijdens de menstruatie wordt dit afgestoten. Hompes geeft college: "Feitelijk zijn er drie uitgangen waaruit het bloed naar buiten komt. Via de vagina, maar ook via de eileiders. En zo komt endometrium in de buikholte terecht waar het zich kan hechten aan organen als de darmen en blaas of aan de buikwand. Het buiten de baarmoeder gelegen endometrium gaat meedoen tijdens de cyclus. Tijdens de menstruatie hoopt zich ook bloed op in dit baarmoederslijmvlies. Dit veroorzaakt vaak hevige krampen. Het afweersysteem zou deze vreemde cellen moeten opruimen, maar dat gebeurt niet bij iedere vrouw vaak even goed. Waarom de ene vrouw wel en de andere geen endometriose ontwikkelt, is nog een raadsel".
Hompes heeft al jaren ervaring met endometriosepatiënten en weet dan ook als geen ander dat de gevolgen ernstig kunnen zijn: "De patiënten hebben enorm veel pijn. Tijdens de menstruatie verergert dit. Vaak belanden de vrouwen een aantal dagen in bed omdat de pijn ondraaaglijk is. Helaas is onze ervaring dat het jaren kan duren voordat de juiste diagnose is gesteld. In Nederland wordt pijn tijdens de menstruatie veelal als normaal gezien. De andere pijnklachten worden door de huisarts niet onmiddellijk gerelateerd aan endometriose. Er wordt bijvoorbeeld gedacht aan een spastische dikke darm of blaasklachten. De vrouw komt dan bij de verkeerde specialist terecht, zodat het soms wel acht jaar kan duren voordat de werkelijke oorzaak van de pijn aan het licht komt. Bijvoorbeeld op het moment dat de vrouw - in Nederland vaak op wat latere leeftijd - beslist dat ze graag een kind wil en een zwangerschap uitblijft en een onderzoek naar de oorzaak hiervan wordt opgestart. Ook komen regelmatig vrouwen met een zogenoemde acute buik op de operatietafel terecht. Er wordt bijvoorbeeld gedacht aan een blindedarmontsteking, maar dan blijkt een endometriosecyste geknapt te zijn."
Endometriose is niet alleen op te lossen met medicijnen. Het weghalen van de plekken in de buik door middel van laser of wegbranden is de enige oplossing. "Als bij een kijkopeartie de diagnose endometriose wordt gesteld, behandelen wij ook meteen", legt Hompes uit. "Uit Canadees onderzoek is gebleken dat na operatief ingrijpen de kans op zwangerschap met 23 procent toeneemt. Overigens blijven er altijd cellen achter zodat de klachten vaak niet honderd procent weg zijn. Bovendient neemt de endometriose met iedere menstruatie weer toe. De enige echte oplossing is de menopauze. Bij heel ernstige klachten kiezen we er soms voor de vrouwen kunstmatig tijdelijk in de menopauze te brengen, zodat ze hun conditie weer wat kunnen opbouwen. Altijd pijn is immers niet vol te houden."
Hompes heeft tot slot een advies: "Een vroege diagnose is belangrijk. Vrouwen kunnen helpen door hun klachten nauwkeurig in kaart te brengen. Schrijf voor een consult bij de huisarts of medisch specialist op wanneer de klachten zijn begonnen, wanneer ze verergeren en dergelijke. Dit is een steun bij het stellen van de diagnose."
Bron:
De Telegraaf, 31 december 2005